ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

365

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

درد كند جن كرسنه شوذ علاج وى اسهال بوذ بطبيخ افتيمون جند بار و سربار مطبوخ صبر كند و علك رومى صبر يك مثقال و علك يك درم سنك و باز هر روزى دو درم سنك افتيمون بسايذ و بسكنكبين برافكند و بخورذ به مقدار يك هفته و كر حاجت آيذ برك زذن باسليق بكشايذ و كر « 1 » سياه نيايذ خون برندارذ « 2 » و كوارش خوزى « 3 » به كار دارذ و كوارش ريم آهن و غذا جرب دارذ « 4 » و شيرين دارذ « 5 » با شراب « 6 » ريم اهن و بدانك هر « 7 » بيمارئى كه سبب « 7 » سودا بوذ علاج وى دشوار بوذ و نيك جهد بايذ كردن تا به شوذ . و بوذ كه اين ناكواريدن طعام و ناآرزو آمدن را سبب امتلا بوذ و برجاى بوذن و نارفتن تا حرارت غريزى را ضعف « 8 » افتد از كمّى حركت و تن « 9 » ( f . 290 ) بركردد از رطوبات بلغمى علاج وى حركت بوذ و طعام كم خوردن و رياضت زيادت كردن بفرمايذ تا همه اندامها بناشتا بمالند « 10 » و كر سامان بوذ كوى « 11 » زند و اندك‌اندك خون بردارذ هر بارى از بيست درم سنك تا سى درم سنك « 12 » و بنكرد تا از فصد صفرا بديد آيذ يا بلغم يا « 13 » جه زيادت كردذ و بدان دانذ كى خون را بشويذ و بنكرد تا ليف سودائى « 14 » دارذ يا لزوجت بلغم و

--> ( 1 ) - ب ه : خون ( 2 ) - ب ه : و ببندد ( 3 ) - ب ه : بزرك ( 4 ) - ب ه : وسيكى كهن ( 5 - 4 ) - ف : و شيرين و سيكى شيرين دارذ ( 6 ) - ب ه : و كوارش ( 7 ) - ف : بيمارى كه سبب وى ( 8 ) - ف : ضعيفى ( 9 ) - ب ه : ظ . صفت . . . صفت خبثى كى آن را . . . هليله كابلى و هليله زرد . . . شيطرج تخم كرفس از هر . . . بليله امله بخته كرده . . . نانخواه تودرى سرخ و . . . از هر يكى جهار درم قرنفل بنج درم . . . زنجبيل فلفلمون از هر يكى هفت درم . . . سليخه قرفه دارجينى . . . خولنجان نارمشك از هر يكى بنج درم . . . سعد دو درم مشك دو مثقال . . . يك مثقال ريم آهن . . . و بريان كرده همسنك همه . . . همه را بكوبد و ببيزد . . . با روغن كاو بكدازد . . . بدين روغن اندر بمالد و . . . معجون كند شربتى دو درم . . . درم با دوغ كاو . . . ( 10 ) - ف : بمالذ ( 11 ) - ب ه : ظ . رك ( 12 ) - ف : « درم‌سنك » ندارد ( 13 ) - ف : تا ( 14 ) - ف : سودا